Gruwelijk mooi

Ineens kwam de dood voorbij. Mijn ex-schoonmoeder overleed en de dochter van een heel goede vriendin, verloor na 20 weken zwangerschap haar kindje door een bloedvergiftiging. De dood schoof ook aan tafel toen ik samen met mijn 82-jarige moeder een levenstestament opmaakte en me bedacht dat ik dat ook voor mezelf moet doen. Dan hoeft mijn dochter -mocht ik ooit wilsonbekwaam worden- niet te raden wat ik wil op medisch en financieel gebied.

Tenslotte kwam de dood langs in een prachtig gesprek met Manu Keirse bij De Nieuwe Wereld. Keirse is een Belgische, klinisch psycholoog, die zijn leven heeft gewijd aan rouwbegeleiding en palliatieve zorg. Er was iets aan de man wat me diep raakte. Hij leek de vleesgeworden troost. Alles aan hem straalde zachtheid uit. Zijn woorden kwamen uit het hart, niet uit het hoofd. Die milde hartenkracht is in mijn ogen de vrucht van een leven lang getuige zijn, van diep verdriet. Misschien stuit het mensen tegen de borst, maar ik geloof dat de dood in zijn beste vorm iets brengt wat ons menselijker maakt, opener, empathischer.

Ik zag het ook tijdens de begrafenis van mijn ex-schoonmoeder. Mensen, die normaal gesproken het hart niet op de tong hebben en eerder naar binnen dan naar buiten keren, reikten naar elkaar uit. Zachtheid gonsde door de koffiekamer.

Iets soortgelijks ervoer mijn vriendin aan het bed van haar doodzieke dochter. ‘Er gebeurt ook zoveel moois,’ zei ze. ‘Ik voel me zo dankbaar. Is dat gek? Mag ik dat wel voelen?’

Er lijkt een taboe te rusten op het benoemen van schoonheid en zinvolheid te midden van pijn. Alsof je iets wegneemt van het rauwe, gruwelijke en ontwrichtende van de dood, als je oog hebt voor wat zich tegen de verdrukking in óók toont: meer mogelijkheid tot verbinding, tot vergeving, tot liefhebben. Het lijkt elkaar uit te sluiten, zingeving en pijn, maar volgens mij is het omgekeerde waar: wie zin kan voelen in het doormaken van pijn, wie ziet dat verdriet niet alleen iets neemt maar ook iets geeft, kan beter leven met verlies.

Zin beleven in het doormaken van een pijnlijke ervaring, is iets anders dan pijn ontkennen of romantiseren. Het is eerder de ervaring dat licht en duisternis zich soms op verrassende wijze mengen. Als een klaproos die opschiet uit beton. Zeg je dan: die bloem, die hoort daar niet? Of verwonder je je over de kracht waarmee het leven -zelfs op het diepste punt- sterker kan zijn dan de dood?

YouTube video

Picture of Marie-José Calkhoven

Marie-José Calkhoven

Blog delen op sociale media?

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

2 reacties

  1. Zo mee eens. Laatst nog met een vriendin die ook ongeneeslijke kanker heeft, besproken hoe diep gelukkig we opeens kunnen zijn, zomaar uit onszelf. Dank zij onze ervaring met lijden en een dood die dichtbij is.

    1. Hai Coby, wat fijn dat jij dit ook zo ervaart.Herken je ook dat we hier weinig over spreken, alsof we beschroomd zijn positieve ervaringen te verbinden met groot lijden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *