Opgesloten

Het blijft bevreemdend. Mezelf zien. Vooral als ik er niet op bedacht ben en ik mezelf plots zie in een winkelruit of passpiegel. Ben ik dat? Dat slappe, dikkige lijf? Die hangende wallen onder mijn ogen? Mijn mond half open. Heel soms kijk ik bewust in de spiegel. Dan prent ik mezelf in: dit ben ik. Of beter, dit is hoe anderen mij zien, want van binnen voel ik me juist beweeglijk en vitaal. Compact ook. Helemaal niet dat slappe en uitdijende wat ik in de spiegel zie. Hebben ouderen dit gevoel ook? Dat het lichaam waarin ze wonen steeds slechter bij hen past? Dat het steeds minder in overeenstemming is met hoe ze zichzelf ervaren?

De spaanse film Yo, También (2009), draait om dit thema. Daniël, de hoofdpersoon in het verhaal, is een jongeman van 34 jaar met het syndroom van Down. Dankzij inspanningen van zijn moeder, is hij erin geslaagd een universitaire graad te halen en nu mag hij aan het werk bij een belangenorganisatie voor gehandicapten. Daar ontmoet hij Laura, een mooie – maar doodongelukkige – vrouw, met wie hij een vriendschap aangaat. Laura bloeit in deze vriendschap op, maar Daniëls gevoelens voor Laura reiken verder. Op het moment dat duidelijk wordt dat Daniël verliefd op Laura is, ontstaat er een verwijdering tussen hen. Opeens is Daniël niet langer Daniël, maar iemand met het syndroom van Down. Iemand dus, met wie je geen seks hebt en waar je zeker geen partnerrelatie mee aangaat. Zoals Daniëls broer zegt: “Geen enkele vrouw met 46 chromosomen zal verliefd op je worden”.

Hoewel het verschil tussen Daniël en Laura “slechts één chromosoom betreft”, maakt de film op treffende wijze duidelijk dat dit miniscule verschil onoverbrugbaar is. Want al verlangt Daniël er vurig naar dat anderen hem zien als normaal, anderen zien slechts het lichaam waarin hij opgesloten zit. Een lichaam dat hem de toegang tot een normaal leven belet. Seks hebben, trouwen, kinderen krijgen, voor Daniël zit het er hoogstwaarschijnlijk niet in.

Maar de rol van Laura maakt de film echt interessant. Zij is met haar 46 chromosomen weliswaar ‘normaal’, maar door beschadigingen in haar jeugd is ook zij niet wat ze lijkt. De buitenwereld ziet een mooie, aantrekkelijke vrouw, maar van binnen is Laura kapot en niet tot werkelijke intimiteit in staat. Daardoor blijf je als kijker achter met de vraag of Laura en Daniël geen relatie konden hebben vanwege Downsyndroom, of dat de werkelijke reden Laura’s onvermogen is om zich te binden?

Yo, También schudt de bestaande ideeën over gezond en ongezond, mooi en niet mooi, normaal en abnormaal, flink op. En hij heeft in mij de pijn geraakt van de soms onoverbugbare kloof tussen binnen- en buitenkant.

YouTube video

Picture of Marie-José Calkhoven

Marie-José Calkhoven

Blog delen op sociale media?

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *