Het Nationale Canta Ballet

Je moet er maar opkomen. Een ballet maken met dertig dansers van het nationaal ballet en vijftig Canta’s – de welbekende 45 kilometer autootjes voor gehandicapten (knalrood, luid brommend en voorbijflitsend met een jaloersmakende snelheid en behendigheid). De Canta stond al centraal in het boek De Benenwagen van Karin Spaink en nu is er dus ook een Canta ballet in de maak.

Documentairemaakster Maartje Nevejan heeft het wordingsproces gevolgd en er vier uitzendingen van gemaakt onder de naam De Canta danst! Ik moet bekennen dat ik daar sceptisch over was. Documentaires met gehandicapten in de hoofdrol hebben snel de neiging te verworden tot een relaas van trieste gebeurtenissen met op het einde een heldhaftige wending. Maar De Canta danst! is van een andere klasse. Nevejan stelt interessante vragen die de nieuwsgierigheid prikkelen: wat gebeurt er als je twee groepen mensen, die op het eerste gezicht niets met elkaar te maken hebben, samenbrengt? Wat voor thematieken worden er dan zichtbaar?

Nevejan interviewt zowel de Cantarijders als de balletdansers en het is verrassend hoe de (vermeende) verschillen tussen hen oplossen als zij vertellen over de relatie met hun lichaam. Opeens blijkt dat beide groepen met dezelfde issues bezig zijn, al is het op een ander gebied. Bij nader inzien is dat niet zo gek. Zowel dansers als mensen met een handicap, worden dagelijks geconfronteerd met de grenzen van hun lichaam. Dansers zoeken die grenzen vrijwillig op, maar het effect is hetzelfde: ook zij moeten aanvaarden dat sommige fysieke grenzen onverbiddelijk zijn. Een feit waaronder je kunt bezwijken, waarmee je het gevecht kunt aangaan of wat je geleidelijk gaat aanvaarden. Voor zowel de dansers als de Cantarijders is het de uitdaging om te gaan met de onvermijdelijke kwetsbaarheid en breekbaarheid van het lichaam.

In de choreografie van het ballet draait alles om overgave en vertrouwen, want de vriendelijke, kekke autootjes worden tot potentieel gevaar wanneer er mensen van vlees en bloes tussen dansen. Dat merken de dansers maar ook de bestuurders van de Canta. Zij hebben ineens macht en daarmee draaien de rollen van de onmachtige gehandicapte en de beheerste danser, om. Tot het moment waarop de danser zich aan het autootje overgeeft door zich mee te laten slepen, vlak voor de wielen te gaan liggen en of vooruit te rollen alsof het autootje hem duwt, dan ineens worden de posities van machtige en onmachtige overstegen en wordt ieders individuele positie en beperking ondergeschikt gemaakt aan het grotere geheel van De Dans. Er is wederzijdse overgave.

Niet eerder zag ik -op zo’n ludieke wijze- de transformatie van kwetsbaarheid naar kracht en van angst naar overgave.

Marie-José Calkhoven

Marie-José Calkhoven

Blog delen op sociale media?

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *