Geromantiseerde pijn

“Misschien wil je daar ook eens een blogje over schrijven? Over de pijnlijke kanten van het hebben van een handicap of het hebben van een kind met een handicap. Want in mijn ervaring is juist het benoemen van de loodzware kanten daarvan taboe en wordt mij te vaak opgedrongen dat het toch zo’n verrijking is, een kind met een handicap.”

Als ik deze (samengevatte) reactie op mijn één van mijn blogs lees, lijkt het alsof ik mijn hand op schrikdraad heb gelegd. De onverwachte schok brengt me uit mijn evenwicht. Kijk ik te veel door een roze bril? Zelf ervaar ik mijn schrijven over handicap en ziekte als een zoektocht naar het midden. Naar het punt waar de twee uitersten – “het is zo’n verrijking” of “het is allemaal misère” – onverwacht samenkomen. Ik poog recht te doen aan de vele dimensies van het leven met pijn, beperkingen en verval en probeer niet te vervallen in simplificaties.

Zelf ervaar ik de verrijking van mijn handicap niet door de pijn ervan te ontkennen, maar te doorleven. Dit beleven kan onvermoede doorgangen openen, terwijl vermijding ervan eerder angst en vervreemding oproept. De Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum zegt het zo: “Al te krampachtige pogingen om aan verdriet te ontkomen, vernietigen uiteindelijk ons vermogen om geluk te ervaren.” Pijn en geluk lijken elkaar dus eerder in- dan uit te sluiten.

Het menselijk denken is slecht in staat om tegengestelde zaken bijeen te houden. Daardoor komen ze als polariteit tegenover elkaar te staan. De ene kant geassocieerd met het goede, de andere kant met de bron van alle kwaad. Maar het leven zelf ontsnapt steeds weer aan die indeling. Barensweeën leiden tot een kind, stervenspijn naar verlossing uit het lijden. Rouw is het resultaat van liefde. Wie pijn en geluk bijeen wil houden, dient te erkennen dat ze zich complex tot elkaar verhouden.

Elk leven heeft rouw- en rafelranden. Wie het aandurft om die schaduwkanten te beleven – zonder ze mooier te maken dan ze zijn – kan verrast worden door glinstertjes goud in de modder. De werkelijkheid is zoveel vloeibaarder dan onze hokjes.

Marie-José Calkhoven

Marie-José Calkhoven

Blog delen op sociale media?

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *