Als pech geluk blijkt

Sommige dingen lijken onwrikbaar waar. Zo hanteren wij mensen een zeer strikte indeling tussen wat gelukkig maakt en wat leed veroorzaakt. Ziekte en gezondheid, geboorte en dood, armoede en rijkdom. Het oordeel is direct geveld. Goed. Fout. Pech. Geluk. Vreugde. Verdriet. Wij nemen de wereld waar langs strakgetrokken lijnen die aanduiden of iets gewenst of ongewenst is. Des te verrassender is het dan als je stuit op mensen, verhalen, gedichten of liedjes die deze indeling op zijn kop zetten. Die er iets aan toe willen voegen, het willen nuanceren of verrijken.

Onder de naam Bardsongs zijn een drietal volksvertellingen verfilmd en uitgezonden door de publieke omroep. De plasticverzamelaar verhaalt over een vader en een zoon die in hun levensonderhoud voorzien door plastic te verzamelen. Ze gebruiken daarvoor een karretje getrokken door een kameel. Op een dag slaat het noodlot toe. De kameel blijkt spoorloos verdwenen. De mensen in de stad betuigen hun deelneming. ‘Zo spijtig dat deze man zijn kameel kwijt is.’ Maar de vader repliceert: ‘U weet helemaal niet of ik pech heb.’

Na een aantal weken keert de kameel terug naar huis. Maar hij is niet alleen, hij heeft een vrouwtje bij zich. De mensen feliciteren de man. ‘Jij hebt veel geluk!’ Maar de plasticverzamelaar is niet onder de indruk. ‘Je kunt niet weten of ik geluk heb,’ antwoordt hij ditmaal.

Als de zoon een tweede karretje bouwt voor de nieuwe kameel en het dier wil inspannen, schopt het beest en breekt hem zijn beide benen. De mensen komen aan de deur om hun deelneming te betuigen. ‘Wat een ongelooflijke pech voor u en hem,’ zeggen ze tegen de vader. Maar de vader antwoordt met een vraag: ‘Waarom heeft u medelijden met mij? Hoe kunt u nou weten dat dit pech is voor mij? Hoe weet u dat zo zeker?’

De mensen weten zich geen raad met de houding van de plasticverzamelaar en hun reacties zijn afkeurend. Dan breekt op een dag de oorlog uit. Alle jongemannen moeten naar het front, behalve de zoon van de plasticverzamelaar wiens benen nog niet goed genoeg genezen zijn. Als steeds meer jongemannen op het slagveld omkomen beginnen de mensen de plasticverzamelaar steeds beter te begrijpen…

Deze rijke volksvertelling toont dat we te nauwe opvattingen hebben over wat geluk en wat leed is. Tussen al het zwart en wit kan er ineens een onverwachte kleur opduiken. En wie goed luistert kan een klein giecheltje horen. Dat is het leven zelf. Als het weer gelukt is om aan al onze verwachtingen te ontkomen.

Bekijk de video hier.

Bron: Bardsongs: The plastic collector

Marie-José Calkhoven

Marie-José Calkhoven

Blog delen op sociale media?

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *